BenimBlog.com - Turkce ucretsiz blog Bedava blog hizmeti
Benimblog.com satilikir / is for sale: info@anahaber.com




İŞLEMCİLER
Benim hakkımda

SLM ARKADAŞLAR BLOGUMA HOŞ GELDİNİZ.İŞLEMCİLERLE İLGİLİ HERŞEYİ BURADAN ÖĞRENEBİLİRSİNİZ

Son yazılarım
Menü
Arkadaşlarım
    Baglantılarım


      13 sayfadan 8 . sayfa
      geri | ileri
      8/11/2008 - İŞLEMCİ TEKNOLOJİLERİ
       

      İşlemci Teknolojileri

      HT (Hyper Threading) Teknolojisi

      Yüksek kalitede video ile ses, ağır veritabanı uygulamaları birçok veriyi işleme zorunluluğu getirmektedir. Bu kadar çok veriyi işlemek için birden fazla işlemci kullanılabilir. Ancak bu pahalıya mal olur. Bu tip bir çözüm yerine, kullanılabilecek daha ucuz çözümlerden biri olan Hyper-Threading (HT) teknolojisi sayesinde bir işlemci birbirinden bağımsız iki programa ait veriyi aynı anda işleyebilmektedir. Hyper Threading teknolojisi için aynı anda birkaç yazılımı çalıştırırken, randımanı artırmaya yarayan bir teknolojidir denilebilir.HT teknolojisi, bu teknolojiyi destekleyen işlemciye, çipsete, sistem BIOS’a ve işletim sistemine sahip bilgisayar sistemleri gerektirir. Örneğin, Windows 2000 Professional HT’yi desteklemediği için, bu işletim sistemi yüklü olan bir bilgisayarda HT’nin getirdiği performanstan yararlanılamaz. Performans kullandığınız donanım ve yazılıma bağlı olarak değişir.

        

       Çift Çekirdekli İşlemciler (Dual-core Processors)

      Çift çekirdekli işlemci tek bir fiziksel işlemci içinde aynı frekansta çalışan iki tam yürütme/çalıştırma biriminden (çekirdek) oluşur. Her iki çekirdek de aynı paketi, aynı çipset ve belleği kullanır. İki çekirdeğin olması, aynı anda çoklu uygulama çalıştırma olanağı sağlar.

       Centrino Teknolojisi

      Intel’in dizüstü bilgisayarlar için geliştirdiği bir teknolojidir. Intel Pentium M İşlemci, Mobil Intel® 915 Express çipset ailesi veya Intel® 855 çipset ailesi, Intel PRO/kablosuz ağ bağlantısı ailesi bileşenlerini içeren bilgisayar sistemleri centrino teknolojili olarak adlandırılmaktadır. Diğer bir ifadeyle bu bileşenleri içeren dizüstü bilgisayarlar Intel’den ‘Centrino Notebook’ adını taşıma onayı alabilecekler. Daha az güç kullanıp daha az ısınmayı, işlemci boyutunu küçülterek dizüstü bilgisayar boyutlarını da küçültmeyi, pil kullanım süresini artırmayı, kablosuz internete girmeyi ve daha yüksek performans sağlamayı amaçlayan bir teknolojidir. Centrino teknolojili işlemciler GHz seviyesi bakımından daha düşük değere sahip olmalarına rağmen elde edilen performansları daha yüksektir. Intel farklı tasarımlar oluşturarak ve farklı bilgisayar  donanımlarını bir bilgisayarda toplayarak kullanıcılarına daha fazla performans kazandırmay çalışmaktadır. Centrino dışında Dothan, Sonoma gibi adlarla yeni teknolojili bilgisayarları piyasaya sürmektedir.

       İşlemcileri Tanıma Yolları

      İşlemcilerin üretici, model, hız, paket bilgileri öğrendiğinizde işlemcileri genel olarak tanımış olursunuz. Peki bu tür bilgiler nasıl elde edilebilir? Farklı işletim sistemlerinde farklı programlar vasıtasıyla işlemci bilgileri elde edilebilir. Burada daha sık kullanılan Windows işletim sistemindeki programlar anlatılacaktırWindows’ta “Bilgisayarım” simgesine sağ tıklayarak Özellikler komutu seçilince açılan “Sistem Özellikleri” penceresinden işlemci markası, model ve işlemci hızı özellikleri öğrenilebilir

       

      İşletim sisteminde bulunan, sistemi oluşturan bileşenlerle ilgili bilgiler veren programları kullanarak da işlemci hakkında bilgi alınabilir. Aşağıda resimde Windows XP’deki Sistem Bilgisi programında işlemci bilgisi görüntülenmektedir. (Bu programa  Başlat\Programlar\Donatılar\Sistem Araçları\Sistem Bilgisi yolu izlenerek ulaşılabilir).

      Bir diğer yol, bilgisayar açılırken siyah ekrana gelen görüntüden işlemciyle ilgili bilgileri okumaktır. Bir başka yöntem, donanımlarla ilgili bilgiler veren programlar kullanmaktır. İnternetten bu tür programlar rahatlıkla bulunabilir. Everest, CPU-Z, WCPUID vb. programlarla işlemci hakkında çeşitli bilgiler edinilebilir.

       

      İşlemci hakkında bilgi edinmenin farklı bir yolu da bilgisayar kasasını açıp işlemci üzerindeki bilgileri okumaktır.

       

      İşlemciyle ilgili kimi bilgiler işlemci üzerinden okunabilir

      Yorum Yaz :: Arkadaşına gönder

      17/11/2009 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      kardes paylaşmışsın güselde alıntıdır.. yazsaydın keşke

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      bi şey anladıysam arap olayım

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Mervan Ahmetoğlu
      ne biçim konu anlatımı bişey anlamadım yarım yamalak çalmışın

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      olum tam yazsamda bi şey anlamazsın :)

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      O(-_-)O KASAR MERVAN

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      mervan.......

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      diyenin ta ......

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Serkan SARI
      ALLAH RAZI OLSUN TUTGUN İ7 CPU OLSUN :D A:sdasDASD

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Muratcan
      ensar ne anladın lan

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      1

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      one lan

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Samet
      nazımın babannesi :D:D.D:d:d

      Baglantı

      28/10/2013 - okuyana
      Yazar: Anonymous
      T.C.
      MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI
      BĠLĠġĠM TEKNOLOJĠLERĠNĠN TEMELLERĠ
      ĠÇ DONANIM BĠRĠMLERĠ
      481BB0091
      Ankara, 2011
       Bu modül, mesleki ve teknik eğitim okul/kurumlarında uygulanan Çerçeve Öğretim Programlarında yer alan yeterlikleri kazandırmaya yönelik olarak öğrencilere rehberlik etmek amacıyla hazırlanmıĢ bireysel öğrenme materyalidir.
       Millî Eğitim Bakanlığınca ücretsiz olarak verilmiĢtir.
       PARA ĠLE SATILMAZ.
      i
      AÇIKLAMALAR ................................................................................................................... iii
      GĠRĠġ ...................................................................................................................................... 1
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ-1 ..................................................................................................... 3
      1. ANAKARTLAR .................................................................................................................. 3
      1.1. Statik (Durgun) Elektrik................................................................................................ 3
      1.1.1. Statik Elektrik ve OluĢumu .................................................................................... 3
      1.1.2. Statik Elektriğin Zararları ...................................................................................... 4
      1.1.3. Statik Elektriğin Zarar Verebileceği Ortamlarda Alınacak Önlemler ................... 4
      1.2. Anakartlar ..................................................................................................................... 5
      1.2.1. Anakartın Yapısı ve ÇalıĢması .............................................................................. 5
      1.2.2. Anakartın BileĢenleri ............................................................................................. 6
      1.2.3. Anakart ÇeĢitleri .................................................................................................. 13
      1.2.4. Anakart Kullanım Kılavuzu ................................................................................. 14
      1.2.5. Anakart Seçimi .................................................................................................... 15
      UYGULAMA FAALĠYETĠ .............................................................................................. 16
      ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME .................................................................................... 17
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ -2 .................................................................................................. 20
      2. ĠġLEMCĠLER .................................................................................................................... 20
      2.1. ĠĢlemci Yapısı ve ÇalıĢması ........................................................................................ 20
      2.2. ĠĢlemci ÇeĢitleri .......................................................................................................... 23
      2.3. ĠĢlemci Seçimi ............................................................................................................. 23
      2.4. ĠĢlemci Montajı ........................................................................................................... 23
      2.5. ĠĢlemci Soğutması ....................................................................................................... 23
      2.6. Soğutucu ve Fan Montajı ............................................................................................ 25
      UYGULAMA FAALĠYETĠ .............................................................................................. 28
      ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME .................................................................................... 29
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ-3 ................................................................................................... 31
      3. BELLEKLER ..................................................................................................................... 31
      3.1. Belleğin Yapısı ve ÇalıĢması ...................................................................................... 31
      3.2.Bellek ÇeĢitleri ............................................................................................................. 32
      3.2.1. RAM(Random Access Memory-Rasgele EriĢimli Bellek ) ................................. 32
      3.2.2. ROM (read only memory-salt okunabilir bellek) ................................................ 36
      3.3. Bellek Seçimi .............................................................................................................. 37
      3.4. Bellek Montajı ............................................................................................................ 38
      UYGULAMA FAALĠYETĠ .............................................................................................. 39
      ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME .................................................................................... 40
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ–4 .................................................................................................. 42
      4. KASALAR ......................................................................................................................... 42
      4.1. Bilgisayar Kasaları ...................................................................................................... 42
      4.1.1. Kasa ÇeĢitleri ....................................................................................................... 43
      4.1.2. Güç Kaynakları .................................................................................................... 44
      4.2. Kasaya Anakart Montajı ............................................................................................. 45
      4.3. Güç Kablolarının Montajı ........................................................................................... 47
      4.3.1. Anakart Beslemesi ............................................................................................... 47
      4.3.2.Güç Bağlantıları .................................................................................................... 47
      ĠÇĠNDEKĠLER
      ii
      4.4. Dâhilî Kabloların Bağlantısı ....................................................................................... 49
      UYGULAMA FAALĠYETĠ .............................................................................................. 50
      ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME .................................................................................... 51
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ–5 .................................................................................................. 53
      5. DĠSK SÜRÜCÜLERĠ......................................................................................................... 53
      5.1. Sabit Diskler ................................................................................................................ 53
      5.1.1. Sabit Disklerin Yapısı ve ÇalıĢması .................................................................... 54
      5.1.2. Sabit Disk ÇeĢitleri .............................................................................................. 57
      5.1.3. Veri Kabloları ...................................................................................................... 57
      5.1.4. Sabit Disk Seçimi ................................................................................................ 59
      5.1.5. Sabit Disk Montajı ............................................................................................... 59
      5.2. Optik Disk Sürücüleri ................................................................................................. 61
      5.2.1. CD-ROM ve CD-Writer sürücüleri ..................................................................... 61
      5.2.2. DVD-ROM ve DVD-Writer Sürücüleri .............................................................. 62
      5.2.3. Blu-Ray sürücüleri ............................................................................................... 62
      5.2.4. Optik Okuyucu Montajı ....................................................................................... 63
      5.3. Kart Okuyucular .......................................................................................................... 64
      5.3.1. Hafıza Kartı ÇeĢitleri ........................................................................................... 64
      5.3.2. Kart Okuyucu Montajı ......................................................................................... 66
      UYGULAMA FAALĠYETĠ .............................................................................................. 67
      ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME .................................................................................... 68
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ–6 .................................................................................................. 71
      6. DONANIM KARTLARI ................................................................................................... 71
      6.1. Ekran Kartı .................................................................................................................. 71
      6.1.1. Ekran Kartının Yapısı ve ÇalıĢması..................................................................... 72
      6.1.2. Ekran Kartı ÇeĢitleri ............................................................................................ 73
      6.1.3. Ekran Kartı Seçimi .............................................................................................. 74
      6.1.4. Ekran Kartı Montajı ............................................................................................. 75
      6.2. Ses Kartı ...................................................................................................................... 75
      6.2.1. Ses Kartının Yapısı ve ÇalıĢması ........................................................................ 76
      6.2.2. Ses Kartı ÇeĢitleri ................................................................................................ 77
      6.2.3. Ses Kartı Montajı ................................................................................................. 78
      6.3. Ethernet Kartı .............................................................................................................. 78
      6.3.1. Ethernet Kartının Yapısı ve ÇalıĢması................................................................. 78
      6.3.2. Ethernet Kartı ÇeĢitleri ........................................................................................ 79
      6.3.3. Ethernet Kartı Montajı ......................................................................................... 80
      6.4. Diğer Donanım Kartları .............................................................................................. 80
      6.4.1. TV/Capture Kartı ................................................................................................. 80
      6.4.2. SCSI Kart ............................................................................................................. 82
      6.4.3. Güvenlik Kartı ..................................................................................................... 82
      UYGULAMA FAALĠYETĠ .............................................................................................. 84
      ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME .................................................................................... 85
      MODÜL DEĞERLENDĠRME .............................................................................................. 88
      CEVAP ANAHTARLARI ..................................................................................................... 89
      KAYNAKÇA ......................................................................................................................... 92
      iii
      AÇIKLAMALAR
      AÇIKLAMALAR
      KOD
      481BB0091 ALAN
      BiliĢim Teknolojileri DAL/MESLEK
      Alan Ortak MODÜLÜN ADI
      Ġç Donanım Birimleri MODÜLÜN TANIMI
      Ġç donanım birimlerinin montajını tanıtan öğrenme materyalidir. SÜRE
      40/32 ÖN KOġUL
      Bu modülün ön koĢulu yoktur. YETERLĠK
      Ġç donanım birimlerinin montajını yapmak MODÜLÜN AMACI
      Genel Amaç
      Bu modül ile gerekli ortam sağlandığında iĢlemci, bellek birimleri, disk sürücüleri ve donanım kartlarının montajını üretici firma kataloglarından yararlanarak anakarta zarar vermeden ve hatasız olarak yapabileceksiniz.
      Amaçlar
      1. Anakartı montaja hazırlayabileceksiniz
      2. Anakarta iĢlemciyi monte edebileceksiniz.
      3. Bellek birimlerini anakart üzerine monte edebileceksiniz.
      4. Anakartı kasa içine monte edebileceksiniz.
      5. Disk sürücülerini monte edebileceksiniz.
      6. GeniĢleme yuvası kartlarını anakart üzerine monte edebileceksiniz. EĞĠTĠM ÖĞRETĠM ORTAMLARI VE DONANIMLARI
      Ortam: Bilgisayar laboratuvarı
      Donanım: Antistatik poĢet, antistatik ambalaj köpükleri, antistatik bileklik, antistatik altlık, anakart, plastik ayak, el takımları, anakart, iĢlemci, iĢlemci soğutucusu ve fanı, termal macun, bilgisayar kasası, anakart, bellek birimi, vidalar, montajı yapılacak diskler ve okuyucular ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME
      Modül içinde yer alan her öğrenme faaliyetinden sonra verilen ölçme araçları ile kendinizi değerlendireceksiniz.
      Öğretmen modül sonunda ölçme aracı (çoktan seçmeli test, doğru-yanlıĢ testi, boĢluk doldurma, eĢleĢtirme vb.) kullanarak modül uygulamaları ile kazandığınız bilgi ve becerileri ölçerek sizi değerlendirecektir.
      AÇIKLAMALAR
      iv
      1
      GĠRĠġ
      Sevgili Öğrenci,
      Bu modül sonunda edineceğiniz bilgi ve beceriler ile uygun anakart, donanım kartları, bellek, disk sürücüleri seçerek bunların montajını rahatlıkla yapabileceksiniz.
      Bilgisayar teknolojisi dünyanın en hızlı geliĢen teknolojilerindendir. Bu modülde elde ettiğiniz bilgilerle bu ilerlemeyi yakalayarak tüm bilgisayar kasa içi donanımlarının temel standartlarını kavrayacaksınız.
      GĠRĠġ
      2
      3
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ-1
      Gerekli laboratuvar ortamı ile gerekli materyaller sağlandığında bilgisayar montajı için doğru anakartı tespit edebileceksiniz.
       Anakart hakkında araĢtırma yapınız.
       Anakartı mutlaka yakından inceleyerek bilgi sahibi olunuz.
       Anakart montajı sırasında izlenecek yolları ve dikkat edilmesi gereken hususları araĢtırınız.
       Anakart üreticilerin sitelerini geziniz.
       Evinizdeki veya okulunuzdaki bir bilgisayarın kasasını açarak anakartı inceleyiniz.
       Baskı devre yapımı hakkında bilgi sahibi olunuz.
       Slot, soket kelimelerinin anlamlarını araĢtırınız.
      1. ANAKARTLAR
      Anakart, bilgisayar parçalarını ve bu parçalar arasında veri iletimini sağlayan yolları üzerinde barındıran elektronik devrelere verilen isimdir.
      Anakartlar, çok hassas elektronik devreler olduğu için ani akım yükselmeleri ve gerilim düĢmeleri cihaza zarar verebilir.
      1.1. Statik (Durgun) Elektrik
      Statik elektrik, elektronların atomlar arasındaki hareketi ile oluĢan elektrik olarak tanımlanabilir.
      1.1.1. Statik Elektrik ve OluĢumu
      Elektronlar atomlar arasında hareket ederken bir enerji üretir, bu enerji statik elektriği oluĢturur.
      Ġki farklı yükle yüklü malzeme birbirine değdiğinde bir elektron transferi oluĢur. Bir tarafta negatif yükler birikirken diğer taraf pozitif yükle yüklenir. Birbirine değen ortamlar ayrıldığında ise yüzeyler yüklü kalır. Buna elektrostatik yüklenme denir. Elektrostatik yüklenme her yerde görülebilir. Örneğin, bulutların birbirine değmesi ile yüklenme oluĢur.
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ–1
      ARAġTIRMA
      AMAÇ
      4
      Yolda yürürken üzerimizde ve giysilerimizde elektrostatik yüklenme oluĢur. Birbirine temas eden pek çok ortamda statik elektrik oluĢumu gözlenir.
      1.1.2. Statik Elektriğin Zararları
      Statik elektrik farklı yüklerle yüklü olan cisimlerin birbirine tekrar temas etmesi sonucu ortaya çıkar. Yüklü iki bulutun birbirine teması yıldırımı meydana getirir. Diğer yüklü cisimlerin birbirine temasında da ark ve küçük çarpılmalar durumu bazen bir cisme dokunduğunuzda ya da baĢka biri ile tokalaĢtığınızda yaĢayabilirsiniz. Bu çarpılmanın nedeni dokunulan cisim ya da kiĢinin sizden zıt yükle yüklü olması ve temas ile bu yüklerin boĢalmasıdır.
      Statik elektrik görünüĢte zarar vermeyecek bir elektrik türü olarak düĢünülse de aslında oldukça büyük zararlara neden olabilir. Yüklenme sonrasında temas ile yük boĢalmaları endüstri ve ticari alanlarda ciddi zararlara neden olabilmektedir. Yük boĢalması sırasında oluĢan ark ve kıvılcımlar yangınlara sebep olabilir. Yine elektronik ve bilgisayar alanında bu yükler cihazların zarar görmesine ve bozulmasına sebep olabilir. Yük boĢalması ile cihazları oluĢturan parçaların arızalanması ve çalıĢmaz hâle gelmesi mümkündür.
      1.1.3. Statik Elektriğin Zarar Verebileceği Ortamlarda Alınacak Önlemler
      Statik elektrik, çeĢitli bilgisayar malzemelerine zarar verebilir. Bu zararın önüne geçebilmek için çeĢitli yöntemler mevcuttur. Bunlar aĢağıda verilmiĢtir.
      1.1.3.1. Donanım Malzemeleri Ġçin Alınacak Önlemler
      Donanım birimlerinin statik elektriğe karĢı korunması için yüklü olma durumlarında yükü boĢaltmayı ortadan kaldıracak Ģekilde muhafaza edilmeleri ya da yüklenmeye neden olmayacak Ģekilde montaj yapılması ve kullanılması gereklidir.
      Kasaya ve çalıĢma alanlarına montajda iletken olmayan montaj vidaları kullanılmalıdır. Parçalar metal olmayan ya da yüklenmelerine engel olacak Ģekilde muhafaza edilmelidir. Bunun için antistatik koruma sağlayan ambalajlar ya da özel kaplama malzemeleri satın alma esnasında donanım birimleri ile verilmektedir.
      1.1.3.2. Antistatik ÇalıĢma Ortamı Sağlamak
      Statik elektrikten korunmak için çalıĢma alanında topraklama sağlanmalıdır. Topraklama gerilim altında olmayan bütün tesisat kısımlarının, uygun iletkenlerle toprak içerisine yerleĢtirilmiĢ bir iletken cisme (elektrot) bağlanmasıdır. Topraklama sayesinde cihaz üzerindeki kaçak akımlar ve statik elektrik toprağa akacaktır ve böylece elektrik dalgalanmalarından ve statik elektriğin zararlarında korunma sağlanacaktır.
      ÇalıĢma ortamında çalıĢtığımız aletlerin ve kullandığımız malzemelerin yüklenmeye neden olmayacak Ģekilde kullanılması ve muhafaza edilmesi gereklidir. Araç ve gereçler çok defa bizi yüksek gerilimden koruyacak Ģekilde yalıtkan malzeme ile kaplıdır. ÇalıĢma ortamındaki yüklenebilecek cihaz ya da malzemelerin topraklama ile yüklenmesi önlenebilir.
      5
      Bunun için yer döĢemeleri çalıĢma masası ya da alanı antistatik malzemeden seçilebilir. ÇalıĢma esnasında giyilen kıyafetler antistatik ürünler olabilir.
      1.1.3.3. KiĢisel Antistatik Önlemler
      Statik elektrik sürekli hareket hâlinde olduğumuz için biz insanların da yüklenmesine neden olur ve gün boyu pek çok yerde bu yüklenme ve yük boĢalmaları ile karĢılaĢabiliriz. Donanım birimleri ile temas ya da kullanma öncesinde vücuttaki statik yükün boĢaltılması önemlidir. Aksi takdirde bu yük çalıĢtığımız parçalar üzerinden boĢalma yapabilir ve bu parçalara zarar verebilir. Bu yükü boĢaltmak için çalıĢma öncesi toprağa temas eden zeminlere dokunarak yükü atabiliriz. Bunun için kalorifer petekleri, su boruları, çeĢme ya da duvar uygun bir alan teĢkil edebilir. Yine çalıĢma esnasında yüklenme durumuna karĢı statik elektrik oluĢumunu engelleyen antistatik eldiven kullanılabilir.
      1.1.3.4. Manyetik Ortama KarĢı Önlemler
      Günlük hayatımızda pek çok yerde (elektrik Ģebekeleri, aydınlatma, haberleĢme ağları, evimizdeki kablolar ve elektrikli aletler vb.) manyetik alanlar oluĢmakta ve bizi etkilemektedir. Bu alanlar insan sağlığı ile ilgili olumsuz etkilere neden olmaktadır. Bu alanların etkilerinden korunmak için manyetik alan oluĢan yerlerden mümkün oldukça uzak çalıĢmak ve durmak gerekir. Yakın olduğumuz zamanlarda ise süreyi mümkün olduğu kadar kısa tutmak iyi olabilir. Bilgisayar baĢında çok çalıĢmak, televizyon ve elektronik aletlere yakın durmak, ev içi ve Ģehir elektrik Ģebekelerine çok yakın durmak bizim manyetik alandan etkilenmemize neden olacaktır.
      1.2. Anakartlar
      Anakart, bir bilgisayarın tüm parçalarını üzerinde barındıran ve bu parçaların iletiĢimini sağlayan elektronik devredir.
      1.2.1. Anakartın Yapısı ve ÇalıĢması
      Anakartlar özel alaĢımlı bir blok üzerine yerleĢtirilmiĢ ve üzerinde RAM yuvaları geniĢleme kartı slotları, devreler ve yongalar bulunan ve bütün bu donanım birimlerinin mikroiĢlemci ile iletiĢimini sağlayan elektronik devredir. Anakart, üzerindeki yonga setleri sayesinde sistem çalıĢmasını organize eder. Bir nevi tüm birimlerin bir arada ve uyumlu çalıĢmasını sağlayan bir köprü vazifesi görür.
      Resim 1.1: Anakartın üstten görünüĢü
      6
      Anakart bütün donanımları veya bağlantı noktalarını üzerinde bulundurur. Üzerinde mikroiĢlemci soketi, RAM slotu, geniĢleme yuvaları (ISA, PCI, AGP ve PCI-e), BIOS, donanım kartları (dâhilî), veri yolları ve bağlantı noktalarını bulundurur.
      Anakart, bilgisayara hangi sistem bileĢenlerinin eklenebileceğini ve hızlarının ne olacağını belirleyen temel unsurdur.
      Anakartlarda dikkat edilmesi gereken hususların baĢında, kullanılmak istenen CPU (iĢlemci) ile uyumlu bir yonga seti kullanan bir anakart sahibi olmanız gerekliliği gelir. En son iĢlemci, anakart ve diğer donanım bilgilerine çeĢitli bilgisayar dergilerinden faydalanarak ve internette araĢtırma yaparak ulaĢılabilir.
      1.2.2. Anakartın BileĢenleri
      Anakartlar büyük elektronik devreler olduğu için tek tek elemanları ele almak yerine bölgesel olarak anlatmak yerinde olacaktır.
      AĢağıda i7 çekirdek yapısına sahip bir iĢlemci için üretilmiĢ bir anakart modeli görülmektedir.
      Resim 1.2: Anakart bileĢenleri
      1.2.2.1. Yonga Seti (Chipset)
      Anakart üzerinde yer alan bir dizi iĢlem denetçileridir. Bu denetçiler anakartın üzerindeki bilgi akıĢ trafiğini denetler. Bilgisayarın kalitesi, özellikleri ve hızı üzerinde en önemli etkiye sahip birkaç bileĢenden biridir. Bir yonga seti “North Bridge” (kuzey köprüsü) ve “South Bridge” (güney köprüsü) denen iki yongadan oluĢur. Esasen bir anakart üzerinde birden fazla yonga mevcuttur. Ancak kuzey ve güney köprüleri yönetici yongalardır.
      Tipik bir kuzey köprüsü yongası temel olarak iĢlemciden, bellekten, AGP veya PCI ekspres veri yollarından sorumludur ve bunların kontrolüyle bunlar arasındaki veri aktarımını sağlar. Ancak kuzey köprüsü ve güney köprüsü özellikleri üreticiye ve yonga setine göre farklılık gösterebilir ve bu genellemenin dıĢına çıkabilir. Kuzey köprüsü yongası
      7
      fonksiyonlarından dolayı iĢlemciye, bellek ve AGP slotlarına yakın olmalıdır (Sinyalin geçtiği fiziksel yollar ne kadar kısa olursa sinyal o kadar temiz ve hatasız olur.) ve bu yüzden de anakartın üst kısmına yerleĢtirilir. Zaten adındaki “kuzey” kelimesi de buradan gelmektedir.
      Kuzey Köprüsü Güney Köprüsü CPU Hafıza Veriyolu FSP AGP Veriyolu PCI Veriyolu SATA - ATA Veriyolu PCI-ex Veriyolu
      Resim 1.3: Kuzey ve güney köprüsü
      Güney köprüsü yongası ise giriĢ-çıkıĢ birimlerinden, güç yönetiminden, PCI veriyolundan ve USB ile anakarta entegre özelliklerden (ses ve ethernet gibi) sorumludur. Adındaki “south” kelimesinin de yine anakarttaki pozisyonundan geldiği kolayca tahmin edilebilir.
      Üreticilerin yonga setlerini iki parça hâlinde tasarlamaları anakart tasarımında esneklik sağlar. Örneğin USB 2.0 desteği olmayan bir yonga setine bu desteği eklemek için bütün yonga setini baĢtan tasarlamak yerine sadece güney köprüsü yongasında değiĢiklik yapmak çok daha kolaydır. Ayrıca değiĢik özelliklerdeki güney köprüsü yongaları kullanılarak değiĢik kullanıcı gruplarına hitap etmek mümkün olur ve böylece kullanmayacağınız özellikler için boĢuna para vermek zorunda kalmamıĢ olursunuz.
      Chipset çeĢitleri:
      Günümüzde birçok yonga seti üreten firma mevcuttur. ÇalıĢma ve kullanım amaçlarına göre birçok çeĢitlilikte yonga seti üretimi yapılmaktadır. Firmaların ürettikleri bu yonga setleri anakartların performansını ve maliyetini etkileyen önemli unsurlardandır. Anakartların kullanım alanı ve kalitelerine göre kullanılacak olan yonga setlerinin uygun özelliklerde ve kalitede olması beklenir.
      8
      1.2.2.2. Veri Yolları (BUS)
      Anakart üzerindeki bileĢenlerin birbiriyle veri alıĢveriĢini sağlayan yollardır. DıĢarıdan bağlanan donanımlarda ise veri yolları uçlarında bulunan slotlar sayesinde bilgi alıĢveriĢi sağlamaktadır.
      Bant GeniĢliği: ĠletiĢim kanalının kapasitesini belirler. Birim zamanda aktarılabilecek veri miktarıdır. Bant geniĢliği ne kadar büyükse belli bir sürede aktarılabilecek veri miktarı da o kadar büyük olur.
      ISA (Industry Standart Architecture)
      Eski bir slottur ve 8-16 bit veriyoluna sahiptir. Bant geniĢliği çok düĢük olduğundan günümüz anakartlarında kullanılmamaktadır. 1981’de üretilen kiĢisel bilgisayarlarda kullanılmıĢtır, bir standardı tanımlar. Veriyolu önceleri 8 bit, daha sonra 16 bit’e çıkarıldı. Adres yolu 24 bittir. Hızı 8.33 Mhz (mega hertz)’dir. Tak ve çalıĢtır özelliği yoktur.
      Tak-çalıĢtır (Plug and play): Genellikle bilgisayarlarda, sisteme bağlı olan bir donanımın herhangi bir ayarlamaya ihtiyaç olmaksızın donanımın sürücüsünün otomatik olarak sisteme yüklenmesi anlamında kullanılan terimdir. Genellikle bilgisayarların USB portunu kullanan cihazlar için kullanılır.
      Resim 1.4: ISA Slotu
      PCI (Peripheral Component Interconnect)
      Bu veriyolu 64 bitlik olup 1993 yılında geliĢtirilmiĢtir. Uyumluluk problemleri nedeniyle uygulamada 32 bit olarak kullanılmaktadır. 33 veya 66 MHz saat hızlarında çalıĢır. 32 bit 33 MHz hızında çalıĢan PCI veriyolunun kapasitesi 133MB/sn. (mega bayt / saniye)dir. PCI veriyolu tak-çalıĢtır desteklidir. PCI slotları beyaz renkli olup modem, ses kartı, ağ kartı, TV kartı gibi donanım kartlarının takılması sebebiyle diğer slotlara oranla sayısı fazladır. Onboard (tümleĢik) teknolojisinin geliĢtirilmesiyle PCI slotlarına bağlanacak donanım kartları sayısı azalmıĢtır.
      AGP (Accelerated graphics port – HızlandırılmıĢ grafik portu)
      533 MHz veriyolu hızına çıkabilen AGP veriyolu sadece ekran kartlarının takılacağı yuva olarak anakartlarda bulunur. AGP kanalı 32 bit geniĢliğindedir ve 66 MHz hızında çalıĢır. Yani toplam bant geniĢliği 266 MB/sn.dir. Ayrıca özel bir sinyalleĢme metoduyla aynı saat hızında 2, 4 ve 8 katı daha hızlı veri akıĢının sağlanabildiği 2xAGP, 4xAGP ve 8xAGP modları vardır. 2xAGP'de veri akıĢ hızı 533 MB/sn. olmaktadır.
      Bilgisayarda çalıĢılan programlar veya oyunlar geliĢtikçe ihtiyaç duyulan bant geniĢliği de artmaktadır.
      9
      PCI-X
      Server platformlarında uzun süredir kullanılan bir veriyoludur. PCI-X standardının amacı PCI slotlarından daha fazla bant geniĢliği sağlayıp “Gigabit Ethernet” gibi server platformlarında, iletiĢim kartlarına gerekli bant geniĢliğini sağlamaktır. PCI Express ile karıĢtırılmamalıdır. Bu iki teknoloji birbiriyle kesinlikle uyumlu değildir.
      Resim 1.5: A-Slotların görünümü B-Bağlantı noktaları
      PCI express (PCI-e)
      PCI-e, güç tüketimini özellikle AGP limitlerini geniĢleten, sistem belleğini daha efektif kullanarak ekran kartı ve diğer donanım maliyetlerini kısma imkânı veren bir veriyoludur.
      PCI Express’in, PCI-e 1.1 ve PCI-e 2.0 olmak üzere 2 spesifikasyonu vardır. PCI-e 1.1'de hat baĢına hız 250 MB/s olarak verilirken, PCI-e 2.0 bunu 500 MB/s düzeyine çıkartır. Böylece ekran kartları için kullanılan PCI-e x16 bağlantılarında PCI-e 1.1’te toplam 4000 MB/s, PCI-e 2.0 ise 8000 MB/s verir.
      Resim 1.6: Veriyolları hız grafiği
      10
      Normalde PCI-e 1.1 için aktarım hızı hat baĢına "2.5 Giga-Transfers/second" denir. Bu değer saniyede aktarılan bit sayısıdır. Normal koĢullar altında kaç MB aktarıldığını görmek için bit sayısını sekize bölmeliydik ancak PCI-e 8b/10b adı verilen bir kodlamayı kullanır. Yani PCI-e'nin fiziksel iletim katmanında her bayt, teknik nedenlerle 10 bitlik gruplar hâlinde iletilir. 8b/10b kodlamasından kaynaklanan % 20'lik farkı hesaba kattığımızda, iletilebilecek en yüksek ham veri miktarını hat baĢına 250 MB/s olarak buluruz. PCI-e 2.0 için de hat baĢına 500 MB/s sayısını elde ederiz.
      PCI-e'nin diğer yenilikleri arasında dinamik bağlantı hızı yönetimi, bağlantı bant geniĢliği notifikasyonu gibi özelliklerin yanında, güç sınırı tanımlama olanağı da bulunuyor. Bu sonuncusu ile daha yüksek güç ihtiyacı olan kartlar için kart yuvasının güç limiti düzenlenebiliyor.
      PCI-e 2.0, PCI-e 1.1 ile geriye doğru uyumlu olacak Ģekilde tasarlanıyor; yani PCI-e 2.0 destekli bir yonga üzerine kurulu anakart satın aldığınızda, eski PCI-e 1.1 ekran kartınız yeni anakartınızda çalıĢmaya devam edecek.
      Geriye uyumluluğu biraz daha açalım.
       PCI-e 1.1 ekran kartıyla PCI-e 2.0 yuvalı anakart: ÇalıĢacak, ancak bir tanesi PCI-e 1.1 olduğu için ara bağlantı PCI-e 1.1 hızında olacak.
       PCI-e 2.0 ekran kartıyla PCI-e 1.1 yuvalı anakart: Yeni alacağınız PCI-e 2.0 ekran kartı, eski anakartınızla çalıĢacak ancak aynı Ģekilde bir tanesi PCI-e 1.1 olduğundan ara bağlantı yine PCI-e 1.1 hızında olacak.
       PCI-e 2.0 ekran kartıyla PCI-e 2.0 yuvalı anakart: Ancak bu durumda PCI-e 2.0 hızlarında çalıĢmak mümkün olacak.
      1.2.2.3. Portlar ve Konnektörler
      Anakart ile dıĢ birimlerin iletiĢim kurmasına olanak sağlayan bağlantı noktalarıdır. Portların bir kısmı kasanın içindedir ve bu portlara hard disk gibi kasa içine monte edilen birimler bağlanır. Bazı portlarda kasa yüzeyinde anakarta monteli Ģekilde bulunur. Bu portlara kasa dıĢından ulaĢılır ve mikrofon gibi kasa dıĢında bulunması gereken cihazlar bağlanır.
      Resim 1.7: Anakart üzerindeki portlar
      1. PS/2 portu: YeĢil ve mor renklerde ayrı iki PS/2 portu olan anakartlar da vardır. Bunlardan yeĢiline fare, mor olanına ise klavye takılır. Buradaki porta ise klavye ve fareden
      11
      her ikisi de takılabilir. Tek olmasının sebebi günümüzde USB klavye ve farelerin daha çok kullanılmasıdır.
      Resim 1.8: PS/2 fare, klavye ve konnektörleri
      2-9. USB 3.0, USB 2.0 Port: Her anakart üreticisi farklı sayıda USB port kullanabilir. Bu anakarta 6 adet USB 3.0 portu ve 2 adet USB 2.0 portu koyulmuĢtur. USB cihazların bağlanmasını sağlar.
      Resim 1.9: USB 3.0 konnektörleri
      10. S/PDIF: Sayısal (dijital) ses çıkıĢı sağlayan birimdir. Bu birimle ses analog dönüĢümü yapılmadan doğrudan sayısal olarak çıkıĢ birimine gönderilir. Böylece ses analog yerine sayısal gideceğinden seste kayıp olmaz.
      Dijital bilgi: Türkçe karĢılığı sayısaldır. Bilgisayar dilinde “0” ve “1”lerden oluĢan bilgilerdir.
      Analog bilgi: Belli sınırlar içinde sürekli olarak değiĢen elektrik sinyalidir.
      12
      Resim 1.10: S/PDIF konnektörü
      11-12. Fireware (IEEE1394 – 6 pin, 4 pin) port: Bilgisayara çevre ürünleri bağlanmasında kullanılan yüksek hızlı arayüz bağlantısıdır. IEEE 1394 standardına dayalıdır. Dijital kameralar ve video kaydedici cihazların bilgisayara bağlanıp hızlı veri aktarımı yapmak için geliĢtirilmiĢtir.
      Resim 1.11: Fireware konnektörleri
      13-14. eSATA port: eSATA, haricî SATA anlamında, External SATA demektir. Tek baĢına yeni bir standarttan ziyade, SATA standardı için "dıĢarıya" bir uzatma olarak düĢünebilirsiniz. eSATA arabiriminin çıkıĢ amacı, bilgisayar dıĢına koyduğumuz haricî diskler için sağlıklı ve hızlı bir bağlantı kurmak. ġu anda haricî depolama için yaygın olarak kullanılan Hi-Speed USB ve Firewire 400 (IEEE 1394b) gibi arabirimlerin özellikle performans tarafındaki kısıtlamalarından kurtulurken uygulamada da kolaylık sağlıyor. AĢağıdaki tabloda saf aktarım rakamlarını görüyorsunuz.
      Arabirim Max. aktarım hızı Kablo uzunluğu
      Firewire 400
      50 MB/s
      4.5 metre Hi-Speed USB 60 MB/s 5 metre
      SATA I/II/III
      150/300/600 MB/s
      1 metre eSATA 600 MB/s 2 metre
      Tablo 1.1: e-SATA karĢılaĢtırma tablosu
      13
      Resim 1.12: eSATA konnektörü
      15-16. LAN (RJ-45) portu: Yerel ağ ve internete bağlanmak için kullanılır.
      Resim 1.13: RJ-45 konnektörü
      17. Ses giriĢ ve çıkıĢı: Kulaklık ve 5+1, 7+1 gibi ses sistemleri takmak için kullanılır.
      18. Floppy bağlantısı: Disket sürücüsünün anakarta bağlanması için kullanılır. Son derece yavaĢ ve sınırlı kapasiteye sahip olması nedeniyle günümüz anakartlarında bu slotlar kullanılmamaktadır.
      19. IDE (integrated drive elektronics) bağlantısı: Harddisk, CD-ROM, CD-Writter, DVD-ROM, DVD-Writter gibi sürücülerinin anakarta bağlanması için kullanılır.
      20. SATA bağlantısı: Serial ATA (SATA) birimi ise günümüzde depolama birimleri için en çok kullanılan arayüzdür. SATA kabloları IDE kablolara göre çok daha incedir.
      21. ATX güç konnektörleri: Anakartın tüm iĢlevleri yerine getirebilmesi için güç kaynağının anakarta bağlanmasını sağlayan konnektörlerdir.
      22. Ön panel bağlantıları: Bilgisayar kasasındaki aç-kapa, reset, led, ve USB bağlantılarının aktif hâle gelmesi için takılması gereken konnektörlerdir.
      1.2.3. Anakart ÇeĢitleri
      Anakart üreticilerinin uyması gereken bazı standartlar vardır. Bu standartlara göre anakart boyutları, üzerindeki portların, soketlerin, slotların, panel bağlantı noktalarının ve vidalarının yerleri belirlenmiĢtir. Bu sayede anakartın kasaya montajı ve donanım kartları eklenmesi sırasında sorun yaĢanmamaktadır. Anakartlar aĢağıdaki formlara göre üretilir.
      14
       XT anakartlar
       AT anakartlar
       ATX anakartlar
      1.2.3.1. XT Anakartlar
      Ġlk kiĢisel bilgisayarlarda kullanılan anakartlardır. Bu anakartlar 8086 ve 8088 mikroiĢlemciler için üretilmiĢ olup bu iĢlemciler üzerinde sabit olarak sunulmaktaydı. Bu durumda iĢlemcinin değiĢtirilmesi için anakartın değiĢtirilmesi gerekiyordu. Bu anakartlarda ek donanım birimlerinin 8 bit olması gerekiyordu.
      1.2.3.2. AT Anakartlar
      XT anakartlardan sonra 1982 yılından itibaren kullanılmaya baĢlamıĢ ve günümüz ATX anakartlarına benzer anakartlardır. ISA, PCI ve AGP veriyollarını desteklemektedir. PS/2 desteği yoktur. 5V ve 12 V güç desteği sunar. ĠĢlemcinin değiĢtirilebilmesi için uygun olarak üretilmiĢtir.
      1.2.3.3. ATX Anakartlar
      AT anakartlardan sonra üretilmeye baĢlanan ve önceki anakartlara göre daha fazla giriĢ çıkıĢ desteği sunan anakartlardır. Bu anakartlar ile birlikte diğer donanım birimleri tümleĢik özelliklerde anakart üzerinde kullanılmaya baĢlanmıĢtır. Donanım birimlerinin montajı için daha esnek ve kullanıĢlı tasarımları ile dikkat çeken bu anakartlar günümüzde en çok kullanılan anakartlardır. BIOS güncellemeleri ve güç yönetimi konusunda diğer anakartlara göre çok daha geliĢmiĢ seçenekler sunmaktadır. ATX anakartların micro-ATX olarak küçük boyutlu kasalar için üretilen çeĢitleri de mevcuttur.
      Günümüzde en çok kullanılan anakart formları ATX ve micro ATX standartlarıdır. Ancak geliĢen teknoloji ve donanım birimlerindeki değiĢmeler neticesinde BTX adı verilen yeni nesil anakartların üretimine baĢlanmıĢtır. BTX anakartlar ile sistemin güç yönetimi ve soğutması ön plana çıkmıĢ donanım birimlerinin yerleĢiminde önemli değiĢiklikler meydana gelmiĢtir.
      1.2.4. Anakart Kullanım Kılavuzu
      Anakartların üzerindeki bileĢenleri, anakartta kullanılan biosun özelliklerini anlatan ve bilgi veren kitapçıklara anakart kullanım kılavuzu denir. Kullanım kılavuzları anakart satın alındığında yanında verilmektedir.
      Kılavuzda anakart montajının nasıl yapılacağı, iĢlemcinin ve bellek birimlerinin nasıl monte edileceği, jumper ayarları, led ve kablo bağlantılarının nasıl yapılacağı belirtilir. Ayrıca anakart biosunda yapılabilecek iĢlemler ve bios temel ayarlarının anlatımı bu kılavuzda bulunmaktadır. Çoğunlukla anakart kılavuzu ile anakartın sürücülerini ve yazılımlarını içeren bir cd verilmektedir. Bu cd içerisinde sistem kurulumlarından sonra anakart bileĢenlerini tanıtan sürücü dosyaları, bios güncellemeleri ya da anakart için uygun programları içeren yazılımlar ve anakart ile ilgili resim ve video dosyaları bulunur.
      15
      1.2.5. Anakart Seçimi
      Her Ģeyden önce, alacağınız anakart, alacağınız kasanın içine sığmalıdır, bu yüzden kasayı ve anakartı, boyutları birbirine uyacak Ģekilde seçmelisiniz.
      Anakartınızın ne tür iĢlemcileri desteklediği de önemlidir. Farklı firmalara ait farklı iĢlemciler bulunmaktadır ve ürettikleri iĢlemciler fiziksel olarak farklı yapılara sahip olduklarından birini destekleyen bir anakartın, diğerini desteklemesi mümkün değildir. Buna ek olarak her anakart da bir iĢlemci üreticisinin ürettiği her iĢlemciyi destekleyemez, o yüzden gereksinim duyduğunuz iĢlemciyle çalıĢabilecek bir anakart seçmelisiniz.
      Anakart seçilirken dikkat etmeniz gereken diğer bir etken de ne kadar RAM kullanılacağıdır. Anakartı alırken, bugün ihtiyaç duyulan RAM miktarının iki katına kadar destekleyen bir anakart seçilmesi uygun olacaktır. Bu sayede gelecekte anakartı değiĢtirmeden bir RAM yükseltmesi yapılabilir.
      Ekran kartı da anakart seçimini etkileyen faktörlerden biridir. Yüksek grafik kalitesine sahip programlar ya da oyunlarla kullanılmayacaksa anakartla bütünleĢik bir ekran kartı yeterli olabilir. Ancak grafik kalitesi yüksek programlar için ayrı bir ekran kartı satın alınması daha uygun olacaktır. Bu durumda, seçilecek anakartın bu ekran kartını destekleyip desteklemeyeceği kontrol edilmelidir.
      16
      UYGULAMA FAALĠYETĠ
      ĠĢlem Basamakları
      Öneriler
       Anakartı kasa üzerine monte ediniz.
       Farenizi kasanızdaki uygun porta takınız
       Klavyenizi anakart üzerindeki uygun porta takınız
       Hoparlörünüzü anakart üzerindeki uygun porta takınız
      UYGULAMA FAALĠYETĠ
      17
      ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME
      AĢağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği iĢaretleyiniz.
      1. AĢağıda anakart hakkında verilen seçeneklerden hangisi doğrudur?
      A) MikroiĢlemci tümleĢik olarak gelir.
      B) Bütün donanımlar anakart portlarına, soketlerine, slotlarına, konnektörlerine göre tasarlanır.
      C) Sistemin veriyolu bant geniĢliğinin hepsini en yavaĢ birime tahsis eder.
      D) Her anakart üreticisinin kendi standartları vardır.
      2. AĢağıdakilerden hangisi günümüz anakartlarının en çok kullanılan veriyoludur?
      A) ISA B) AGP C) PCI D) PCI-e
      3. RAM slotlarının fazla oluĢu aĢağıdakilerden hangisini sağlar?
      A) Bilgisayarın daha hızlı çalıĢmasını sağlar.
      B) Anakart üzerinde daha fazla geniĢleme yuvası kullanılmasına olanak sağlar.
      C) TümleĢik ekran kartının daha performanslı çalıĢmasını sağlar.
      D) Daha fazla RAM eklenmesini sağlar.
      4. ĠĢlemci yuvası hakkında söylenenlerden hangisi doğrudur?
      A) ĠĢlemci yuvası etrafında çok fazla yer kaplayan elemanın olmaması gerekir.
      B) ĠĢlemci yuvaları her türlü iĢlemciyi destekler.
      C) ĠĢlemci yuvasına birden fazla iĢlemci takılabilir.
      D) Sadece soket tipi iĢlemci yuvası vardır.
      5. AĢağıdakilerden hangisi yavaĢ olması sebebiyle günümüz anakartlarında kullanılmayan veriyoludur?
      A) PCI B) PCI-e C) AGP D) ISA
      6. AĢağıdakilerden hangisi ISA veriyolunun özelliklerinden değildir?
      A) 8-16 bit veriyoluna sahiptir. B) Bant geniĢliği çok düĢüktür.
      C) Adres yolu 24 bittir. D) Tak-çalıĢtır özelliğine sahiptir.
      7. Veri yolları hakkında aĢağıda verilen seçeneklerden hangi yanlıĢtır?
      A) AGP ve PCI-e sadece ekran kartları için üretilmiĢ veriyollarıdır.
      B) PCI-e en hızlı veriyoludur.
      C) PCI ile PCI-X aynı veriyolunu ifade eder.
      D) Veriyollarında bant geniĢliğinin fazla oluĢu hızı artıran faktörlerdendir.
      8. AĢağıdakilerden hangisi anakart üzerinde yer almaz?
      A) Chipset
      B) Bellek
      C) ĠĢlemci
      D) Sabit disk
      ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME
      18
      9. Chipset hakkında söylenenlerden hangisi doğrudur?
      A) Anakarta takılan mikroiĢlemcinin hızı çipsetten değiĢtirilebilir.
      B) Anakarttaki bilgi akıĢ trafiğini denetler.
      C) Anakart üzerindeki tek yongadır.
      D) Chipset yongaları adlarını anakartta bulundukları yerlere göre almıĢtır.
      10. Portlar hakkında verilenlerden hangisi doğrudur?
      A) Bir anakart üzerinde biri klavye diğeri fare için iki PS/2 portu bulunmalıdır.
      B) Klavye ve fare USB porta takılmaz.
      C) USB portuna bağlanacak donanımlar veriyolu hızını ortak paylaĢır.
      D) TümleĢik donanım teknolojisi port sayısını azaltmıĢtır.
      11. eSATA hakkında söylenenlerden hangisi yanlıĢtır?
      A) DıĢarıdan bağlanacak SATA birimleri için bağlantı noktası oluĢturur.
      B) SATA ve eSATA konnektörleri aynıdır.
      C) Bağlanacak kablo uzunluğu 2 metre uzunluğunda olabilir.
      D) USB’den daha hızlıdır.
      12. AĢağıdakilerden hangisi anakart seçilirken dikkat edilecek hususlardan değildir?
      A) Alınacak anakart kasaya uygun olmalıdır.
      B) Veriyolu hızı yüksek anakart alınmalıdır.
      C) USB portu sayısı fazla olmalıdır.
      D) Grafik iĢlemleriyle uğraĢacaklar tümleĢik ekran kartlı anakart seçmelidir.
      13. AĢağıdakilerden hangisi anakart formlarından değildir?
      A) Tower
      B) ATX
      C) BTX
      D) mATX
      AĢağıdaki cümlelerin baĢında boĢ bırakılan parantezlere, cümlelerde verilen bilgiler doğru ise D, yanlıĢ ise Y yazınız.
      14. ( ) Bant geniĢliği, birim zaman aktarılabilecek veri miktarıdır.
      15. ( ) AGP veriyoluna ses kartı takılabilir.
      16. ( ) PCI-e 2.0 için de hat baĢına 500 MB/s bant geniĢliği vardır.
      17. ( ) BIOS’a girmek için bilgisayar açılıĢında ESC tuĢuna basılır.
      18. ( ) Chipset sistem veriyolu hızını belirler.
      19. ( ) PCI-e slotu, güç tüketimini açısından AGP slotundan daha verimlidir.
      20. ( ) RJ-45 portu, yerel ağ ve internete bağlanmak için kullanılır.
      19
      DEĞERLENDĠRME
      Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karĢılaĢtırınız. YanlıĢ cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki öğrenme faaliyetine geçiniz.
      20
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ -2
      Uygun ortam ve gerekli araç gereç sağlandığında; iĢlemcileri tanıyıp uygun iĢlemciyi anakarta takabileceksiniz.
       ÇeĢitli bilgisayar satıĢ mağazalarını gezerek veya internet sitelerini inceleyerek iĢlemci çeĢitlerini araĢtırınız.
       ĠĢlemci satın alırken hangi özelliklere dikkat edildiğini ve bunun nedenini araĢtırınız. AraĢtırma sonuçlarınızı öğretmene teslim edecek veya sınıfta sunacak Ģekilde hazırlayınız.
      2. ĠġLEMCĠLER
      ĠĢlemciler, mikroiĢlemciler bilgisayara yüklenen iĢletim sistemini ve diğer tüm programları çalıĢtırıp bu programların iĢlemlerini yerine getirir. Bu sebeple merkezî iĢlem birimi (MĠB) adını alırlar, Ġngilizcedeki karĢılığı ise “Central Processing Unit”dir (CPU).
      Genel bir bilgisayar dört ana birimden oluĢur. Bunlar sırasıyla aĢağıdaki gibidir:
       Merkezî iĢlem birimi (MĠB, central processing unit-CPU)
       Hafıza-bellek (memory)
       GiriĢ/çikiĢ (Input/Output-I/O) ünitesi
       GiriĢ çıkıĢ ünitesine bağlanan çevre birimleri (fare, klavye, yazıcı, tarayıcı, monitör vb.).
      Resim 2.1: Bilgisayardaki 4 ana birim
      2.1. ĠĢlemci Yapısı ve ÇalıĢması
      ĠĢlemler yapılırken sayısal (mantıksal 1 veya 0) mantık kullanılmaktadır. Yani iki sayıyı toplamak için ilk olarak sayıların ikilik değerleri (1001010 Ģeklinde) ele alınır ve bunun üzerine iĢlemler yapılarak sonuç elde edilir.
      Bir film izlerken ya da bir program kullanırken ekrandaki görüntünün oluĢması, programın sonuç üretmesi için hafızada bulunan ikilik değerler birleĢtirilir ve böylece sonuç oluĢur.
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ–2
      AMAÇ
      ARAġTIRMA
      21
      ĠĢlemciler hafızalarında bulunan komutlarla dıĢarıdan gelen uyarılar eĢliğinde iĢlemleri yapmaktadır. ĠĢlemcinin hafızasında bulunan komutlara o iĢlemcinin komut seti denir ve hangi uygulamayı kullanırsak kullanalım bizim kullandığımız uygulama iĢlemcinin anlayacağı bu komut setlerine dönüĢtürülerek sonuç elde edilir.
      ĠĢlemciler komut setlerine göre CISC ve RISC olmak üzere ikiye ayrılır.
      CISC: Kompleks komutlara, yani bir seferde birden fazla iĢlemi yerine getirebilen komutlara sahip iĢlemci mimarisidir.
      RISC: Her seferinde tek bir iĢlem gerçekleĢtiren basit ve hızlı komutlara sahip iĢlemci mimarisidir.
      Normalde bilgisayarımızda veya baĢka kompleks ürünlerde sadece bir tane iĢlemcinin olduğunu düĢünürüz oysaki detaylıca inceleyecek olursak diğer ünitelerin de (ekran kartı, TV kartı, ses kartı gibi) merkezî iĢlem birimine sahip olduğunu görürüz.
      Bilgisayarda tüm programlar sabit diskte (hard disk) tutulur. ĠĢlemci her saniyede milyonlarca, hatta milyarlarca komutu iĢleyebilecek kapasiteye sahiptir.
      1 hertz (Hz) = saniyede 1 çevrim
      1 megahertz (MHz) = saniyede 1.000.000 çevrim
      1 gigahertz (GHz) = saniyede 1.000.000.000 çevrim
      Resim 2.2: Sinyal
      Sabit disk, iĢlemcinin komut iĢleme hızına ulaĢamaz. Bu sorunu ortadan kaldırmak için programlar sabit diskten alınarak RAM’e (random access memory) rastgele eriĢimli belleğe yüklenir. RAM’den de iĢlemciye aktarılır. Bir program RAM’e yüklendiğinde ve iĢlemci kendisinden istenileni gerçekleĢtirdiğinde buna program (yazılım) çalıĢıyor deriz.
      RAM = Rasgele EriĢimli Bellek = Sistem Belleği = Ana Bellek
      Verinin sabit disk, RAM ve iĢlemci arasındaki akıĢı tek yönlü bir iĢlem değildir. ĠĢlemcinin yaptığı iĢlemler sonucunda ürettiği veriler de iĢlemciden, RAM’e ve oradan da sabit diske alınarak sabit diskte tutulur.
      ġekil 2.3: Sabit disk-ram, iĢlemci arası veri iletiĢimi
      22
      Bütün programlar RAM’da çalıĢtığına göre neden getir-götür iĢiyle uğraĢılıyor ve bilgiler RAM’da tutulmuyor sorusu akla gelebilir. Bunun cevabı kısaca, RAM içindeki bilgilerin elektrik kesildiğinde silinmesi ve maliyettir.
      ĠĢlemci kendi içinde bir mimariye sahip olup iĢlemlerin yapılabilmesi için birçok birimi bulunmaktadır. Bu birimlerden en önemlileri sırasıyla;
       Kontrol birimi,
       Ġletim yolları,
       Kaydedici,
       Sayıcılar,
       GiriĢ/çikiĢ tamponları,
       Aritmetik mantık birimi,
       Kayan nokta birimidir.
      Kontrol birimi: Bütün komutlar buradan iĢletilir. ĠĢlenen komuta göre mikroiĢlemci içerisindeki bir veri değiĢtirilir veya bir verinin iĢlem içindeki baĢka bir bölüme aktarılması sağlanır.
      Ġletim yolları (bus): Bu yollar iĢlemci ile bilgisayarın diğer birimleri arasındaki bağlantıyı sağlayan iletkenlerdir. Üç tip iletim yolu vardır.
      Adres yolu (adress bus): ĠĢlemcinin bilgi yazacağı veya okuyacağı her hafıza hücresinin ve çevre birimlerinin bir adresi vardır. ĠĢlemci, bu adresleri bu birimlere ulaĢmak için kullanır. Adresler, ikilik sayı gruplarından oluĢur. Bir iĢlemcinin ulaĢabileceği maksimum adres sayısı, adres yolundaki hat sayısı ile iliĢkilidir.
      2Adres hattı sayısı = Maksimum hafıza kapasitesi
      Bir mikroiĢlemci 16 adres hattına sahipse adresleyebileceği maksimum hafıza kapasitesi,
      216 = 65536 bayt = 64 KB olacaktır.
      Veriyolu (data buses): ĠĢlemci, hafıza elemanları ve çevresel birimleriyle çift yönlü veri akıĢını sağlar. Birbirine paralel iletken hat sayısı veriyolunun kaç bitlik olduğunu gösterir. Örneğin, iletken hat sayısı 64 olan veriyolu 64 bitliktir. Yüksek bit sayısına sahip veriyolları olması sistemin daha hızlı çalıĢması anlamına gelir.
      Kontrol yolu (control buses): ĠĢlemcinin diğer birimleri yönetmek ve eĢ zamanlamayı (senkronizasyon) sağlamak amacı ile kullandığı sinyallerin gönderildiği yoldur.
      Kaydedici
      MikroiĢlemci ile hafıza ve giriĢ/çıkıĢ (I/O-Input/Output) kapıları arasındaki bilgi alıĢveriĢinin çeĢitli aĢamalarında, bilginin geçici olarak depolanmasını sağlar.
      Sayıcılar (counter)
      ĠĢlemi yapılacak komut ve verilerin adreslerini taĢıyarak bilgisayarın çalıĢması sırasında hangi verinin hangi sırada kullanılacağını belirler.
      23
      GiriĢ/çıkıĢ tamponları (buffers)
      MikroiĢlemcinin dıĢ dünyaya adres, veri ve kontrol sinyallerini iletirken dıĢ dünya ile iletiĢimin sağlandığı bir çeĢit kapı görevi görür.
      Aritmetik mantık birimi (ALU-aritmetic logic unit)
      MikroiĢlemcinin en önemli kısmıdır. Toplama çıkarma gibi iĢlemlerin yapıldığı bölümdür.
      2.2. ĠĢlemci ÇeĢitleri
      Nasıl ki dünyada birçok anakart üreticisi pek çok çeĢitte üretim yapıyorsa ve pek çok firmadan oluĢuyorsa iĢlemcilerde de aynı Ģey geçerlidir. ĠĢlemci üreticileri de dünya üzerindeki kullanıcılar için birçok çeĢit ve içeriğe sahip iĢlemciler üretmektedir.
      ĠĢlemciler anakart üzerine bağlantı Ģekillerine göre soket iĢlemciler ve slot iĢlemciler olmak üzere ikiye ayrılır.
      2.3. ĠĢlemci Seçimi
      Yeni bir bilgisayar satın alırken iĢlemci ve anakart konularına ayrıca dikkat edilmelidir. Bu iki bileĢen performansları da diğer tüm bileĢenlerin performansına doğrudan etki eder. Her iĢlemcinin her anakarta takılamayacağını göz önünde bulundurarak çalıĢmak istediğiniz iĢlemciyi seçtiğinizde onu destekleyen anakartları gözden geçirmelisiniz.
      Performans istenilen durumlarda FSB ve ön belleği yüksek, HT (hyper threading) ve çok çekirdekli iĢlemci tercih etmelidir.
      Toplumumuzda genel kabul gören almıĢken en iyisini alayım mantığı yanlıĢtır. Sadece internete giren ve ofis programlarıyla çalıĢan birinin hızlı bir iĢlemci almasına gerek yoktur.
      2.4. ĠĢlemci Montajı
      Anakartlarda anlatıldığı gibi insanlar üzerinde deĢarj yapılmadığı sürece var olan bir elektrik yükü çok hassas elektriksel değerlerle çalıĢan bilgisayar donanımlarına zarar verebilir. Bu nedenle bilgisayar parçalarına dokunmadan önce üzerinizdeki antistatik yükün boĢaltılması gerekir. Bunun için en basit yöntem olarak eller bulunduğunuz mekândaki duvara veya metal olan kalorifer peteği, çeĢme gibi yerlere dokundurulabilir.
      ĠĢlemci, anakart kasaya monte edilmeden önce takılırsa kolaylık sağlayacaktır.
      2.5. ĠĢlemci Soğutması
      Bilgisayar sisteminde en hızlı çalıĢan birim mikroiĢlemcilerdir. ĠĢlemci üreticileri bu hızı sağlayabilmek için yukarıdaki tabloda gösterildiği gibi daha fazla transistörü bir gövde içerisine sığdırma yarıĢına girmiĢlerdir. Bu yarıĢ doğal olarak mikroiĢlemcilerde ısınma problemini yanında getirmiĢtir. Örnek olarak bir sınıf içerisinde 30 öğrencinin nefes alıp vermesiyle bile ortam ısısı artmaktadır. Aynen öyle milyonlarca iĢ yapan transistörün soğuk kalması da düĢünülemez. Bu sıcaklık öyle noktalara ulaĢır ki mikroiĢlemci zarar görebilir.
      24
      Bu noktada devreye soğutucular ve fanlar girer. Soğutucu ve fan mikroiĢlemciyi ideal çalıĢma ısısı aralığında tutar.
      Soğutma çeĢitleri
      Üç çeĢit soğutma sistemi kullanılır. Bu soğutma sistemlerinin birbirine göre avantajları ve dezavantajları vardır. Örneğin daha iyi soğutanın daha pahalı olması bir dezavantajdır. Soğutma Ģekli ihtiyaca göre seçilmelidir.
       Havayla soğutma
      ĠĢlemci üzerinde soğutucu, onun üzerinde de fanın bulunduğu soğutma düzeneğidir. ĠĢlemciden çekilen ısı ince petekler üzerinden fan yardımıyla havaya aktarılır. Isınan havanın doğal olarak kasadan da dıĢarı atılması gerekir. Kasa fan sistemi düzgün çalıĢmazsa istediğiniz kadar mikroiĢlemci soğutma sisteminiz iyi olsun, aynı hava devridaim edileceği için ortam ısısı gittikçe yükselecek ve kasa içindeki yüksek ısı üreten birimler zarar görecektir.
       Suyla soğutma
      ĠĢlemci üzerindeki ısının suya aktarıldığı, suyun ısısının da radyatör-fan düzeneği vasıtasıyla dağıtıldığı sistemdir. Su soğutma sistemi hava soğutmalı sistemden daha verimlidir fakat su soğutma sistemleri iyi bir hava soğutmalı sistemden daha pahalıdır.
       Isıl borulu soğutma
      ĠĢlemcinin ısısı soğutucu vasıtasıyla içinde özel bir sıvı olan ısı borularına (heat pipes) aktarılır. Özel sıvı çok çabuk buharlaĢabilen ve yoğunlaĢabilen bir sıvıdır. ĠĢlemci üzerindeki ısı, soğutucu blokun içinde bulunan boruların içindeki sıvıyı buharlaĢtırır. BuharlaĢarak yukarı doğru hareket eden sıvı, ısısını salarak boruların üst kısmında tekrar yoğunlaĢır ve aĢağı iner. Sıvının bu hareketiyle iĢlemci ısısı iĢlemciden uzaklaĢtırılmıĢ olur.
      Termal macun: ĠĢlemci ve soğutucunun yüzeyleri dümdüz gibi gözükse de aslında gözle görülemeyecek düzeyde pürüzlere sahiptir. Bu iki yüzey arasındaki ısı alıĢveriĢini artırmak için termal macun geliĢtirilmiĢtir.
      25
      2.6. Soğutucu ve Fan Montajı
      ĠġLEMCĠ ve SOĞUTUCU MONTAJ ADIMLARI
      Core i7 serisinde 920 iĢlemcisinin tabanlı anakarta takılması anlatılmıĢtır.
      Statik elektrik vücuttan atıldıktan sonra iĢlemci kutusundan çıkarılır.
      Dikkat edilirse iĢlemci üzerinde pin yoktur. Bu serilerde pinler anakarttaki sokettedir.
      Anakartta iĢlemci için kızaklı soket 1366 vardır.
      Kızağın kilidine bastırılarak hafif yana çekilip kaldırılır.
      Soketteki koruyucu plastik çıkarılır.
      Yakından bakıldığında pinler görülmektedir.
      26
      MikroiĢlemci üzerindeki çentikler sokete yanlıĢ takılmayı önlemektedir.
      Çentikler denk gelecek Ģekilde iĢlemci sokete yerleĢtirilir.
      ĠĢlemcinin sokete oturup oturmadığı kontrol edilir.
      Soket kapağı kapatılır.
      Kızak kilidiyle mikroiĢlemci sabitlenir.
      MikroiĢlemci soğutucu takılmaya hazır hâle gelir.
      27
      Soğutucunun yandan görünüĢü
      Üstte monte edeceğimiz soğutucu görülmektedir. Yeni nesil iĢlemciler daha çok ısındıkları için ısıl borulu soğutma kullanılmıĢtır.
      Termal macun ince bir çizgi gibi sıkılmalıdır.
      Sıkılan macun tüm yüzeye eĢit ve ince bir tabaka olarak dağıtılır.
      ĠĢlemci etrafına bulunan 4 deliğe soğutucunun plastik pinleri denk gelecek Ģekilde konumlandırılarak bağlantı noktalarına bastırılır.
      Soğutucu üzerindeki ısıyı dağıtacak olan fanın anakart üzerindeki bağlantı noktasına bağlanmasıyla iĢlem tamamlanır.
      28
      UYGULAMA FAALĠYETĠ
      AĢağıda verilen iĢlem basamaklarını takip ederek konuyu daha da pekiĢtirelim.
      Öneriler kısmı, uygulama faaliyeti için yönlendirici olacaktır
      ĠĢlem Basamakları
      Öneriler
       ĠĢlemciyi anakart üzerine monte ediniz.
       Soğutucuyu monte ediniz.
      UYGULAMA FAALĠYETĠ
      29
      ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME
      AĢağıdaki cümlelerin baĢında boĢ bırakılan parantezlere, cümlelerde verilen bilgiler doğru ise D, yanlıĢ ise Y yazınız.
      1. (...) ĠĢlemci, bilgisayarın birimlerinin çalıĢmasını ve bu birimler arasındaki veri akıĢını kontrol eden, veri iĢleme görevlerini yerine getiren elektronik aygıttır.
      2. (...) Kontrol birimi bütün komutların iĢletildiği birimdir.
      3. (...) Soğutma sistemlerinin iyi soğutanı daha pahalıdır.
      AĢağıdaki cümlelerde boĢ bırakılan yerlere doğru sözcükleri yazınız.
      4. ĠĢlemciler komut setlerine göre ........... ve ............ olmak üzere ikiye ayrılır.
      5. Elektrik kesildiğinde içeriği silinen bellek ................’tir
      AĢağıdaki soruları dikkatlice okuyunuz ve doğru seçeneği iĢaretleyiniz.
      6. MikroiĢlemciden sonraki en hızlı bellek hangisidir?
      A) RAM
      B) ROM
      C) Ön bellek
      D) Sabit disk
      7. AĢağıdakilerden hangisi mikroiĢlemciyi ifade etmez?
      A) DSP
      B) MĠB
      C) CPU
      D) μP
      8. Verilenlerden hangisi mikroiĢlemcinin yapısını oluĢturmaz?
      A) Sinyal üretici
      B) Ġletim yolları
      C) Kaydedici
      D) Sayıcı
      9. 32 adres hattına sahip bir iĢlemcinin adresleyebileceği bellek miktarı aĢağıdaki seçeneklerden hangisidir?
      A) 4 GB
      B) 8 GB
      C) 8 KB
      D) 4 MB
      ÖLÇME VE DEĞERLENDĠRME
      30
      10. Grafikle uğraĢacak biri, performansı yüksek iĢlemci almak istiyorsa aĢağıdakilerden hangisine dikkat etmez?
      A) FSB’sinin yüksek olmasına
      B) Ön belleğinin büyük olmasına
      C) Çok çekirdekli olmasına
      D) DüĢük güç tüketmesine
      DEĞERLENDĠRME
      Cevaplarınızı cevap anahtarıyla karĢılaĢtırınız. YanlıĢ cevap verdiğiniz ya da cevap verirken tereddüt ettiğiniz sorularla ilgili konuları faaliyete geri dönerek tekrarlayınız. Cevaplarınızın tümü doğru ise bir sonraki öğrenme faaliyetine geçiniz.
      31
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ-3
      Bilgisayar anakartı ile uygun bellek modülünün çeĢidini tespit edebileceksiniz.
       Eski ve kullanılmayan bellek çeĢitlerini getirerek belleğin çeĢidi hakkında sınıf ortamında tartıĢınız.
       Ġnternette bulmuĢ olduğunuz bellek çeĢitlerinin resimlerini sınıfta arkadaĢlarınızla paylaĢınız.
      3. BELLEKLER
      Bellekler, bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlar her türlü bilgiyi (resim, ses, yazı gibi) ikilik sayılar ile kullanır ve saklar. Bir bilgi mantıksal olarak “0” ve ”1”lerden oluĢur. Aynı Ģekilde bu ikilik bilgiler kısa veya uzun süreli depolanırken de kullanılır.
      3.1. Belleğin Yapısı ve ÇalıĢması
      Resim 3.1: ROM hafıza bölgesi
      Bilgisayardaki adresleme tekniği açısından ROM hafızalar, RAM alanının içerisinde bulunmaktadır. RAM hafıza haritasının bazı bölgelerine bir veya birkaç tane ROM’a denk gelecek Ģekilde yerleĢtirilmiĢtir. ROM hafızadaki bilgiler sabit kaldığı için bilgisayara güç verildiğinde sistem direkt olarak ROM’daki belirli bir adrese konumlanır. Bilgisayar bu adresten itibaren program ve veri kodlarını okumaya baĢlayarak çalıĢmasını yürütür.
      ÖĞRENME FAALĠYETĠ–3
      ARAġTIRMA
      AMAÇ
      32
      3.2.Bellek ÇeĢitleri
      Resim 3.2: Bellek çeĢitleri
      Günlük kullanımda, RAM, hafıza ve bellek kelimeleri çoğunlukla aynı kavramı ifade etmekte kullanılır. Hangi kavramı kullandığınız çok önemli olmayabilir ancak doğru sınıflandırmayı bilmeniz önemlidir.
      Öncelikle temel kavramların aslında neyi ifade ettiği bilinmelidir. Hafıza veya bellek kelimeleri daha üst düzey ifadelerdir.
      Bilgisayarın ana hafızası olan RAM’in, sadece bir hafıza türü olduğu unutulmamalıdır. RAM’in yanı sıra bilgisayar bünyesinde daha birçok hafıza birimi vardır. CMOS, ROM, EPROM, flash gibi kavramların hepsi birer hafıza türüdür.
      Bellek ÇeĢitleri Veri Saklama Açılımı RAM Geçici Random Access Memory CMOS Geçici Complementary Metal Oxide Semiconductor ROM Kalıcı Read Only Memory PROM Kalıcı Programmable ROM EPROM Kalıcı Erasable Programmable ROM EEPROM Kalıcı Electronically Erasable Programmable ROM Flash Kalıcı
      Tablo 3.1: Bellek çeĢitleri
      3.2.1. RAM(Random Access Memory-Rasgele EriĢimli Bellek )
      RAM, elektrik kesildiğinde içerisindeki veriler kaybolduğundan iĢlemcinin iĢleyeceği verilerin

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      top samet

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Hassnick.tr
      Yok hacı bu benlık deıl pes :D

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      samet ceyhan ,hakan çam TOPPPPPPP

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: mervan ahmetoğlu
      bedenim erkek olabilir ama ruhum kız çerkezkoyde oturuyom

      Baglantı

      28/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Anonymous
      bunu yazan tosun okuyana kosun

      Baglantı

      30/10/2013 - berkay
      Yazar: kadir
      berkay çok yalnız arayın 05419359621 facedende ekle berkay topaloğlu

      Baglantı

      30/10/2013 - Kadir
      Yazar: Berkay
      Kadir İnce çok yanlız beyler faceden ekleyin konuşun mk

      Baglantı

      30/10/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: berkay
      ben berkay topaloğlu pasifim numaram yukarda çerkezköy yakınlarından taliplerimi bekliyorum

      Baglantı

      30/10/2013 - Kadirin benim hakkında yazdıkları
      Yazar: Berkay
      Kadir incenin benim hakkımda yazdığı herşey yalan dır ama kadirin hakkındakiler harbiden gerçek hocam kadir başlattı

      Baglantı

      4/11/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Hakan Çam
      Tekirdağ /Çerkezköyde oturuyorum
      Meltem seni çok seviyorum

      Baglantı

      4/11/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: Hakan Çam
      Tekirdağ /Çerkezköyde oturuyorum
      Meltem seni çok seviyorum

      Baglantı

      4/11/2013 - Başlıksız Yorum
      Yazar: fortçu dayı
      hakan ayarlıyayım mı san

      Baglantı