ATATÜRK, BİNGAZİ'de iken "Güney Afrikanın En İyi Hafızı ve Kur'an Okuma Birincisi" seçildi. (Bak: Küresel Almanak) ŞUĞUL adında bir nefes / ilâhi besteledi. Malum ve meşhur hutbelerinden başka Hacı Bayram Cami-i Şerifinde 54 defa hutbe verdi. Cumhuriyetin ilânında Sahih-i Buhari ve Kur'an hatimleri yaptırdı. İlk TBMM'ni mübarek kurban ve dualarla açtırdı. Askere İMAM sınıfı koydu. Mecliste Kur'an üzerine yemin merasimi yaptırdı. Harp Akademilerinin mezunlarına 1938'e kadar Kur'an, Bayrak ve Silâh üzerine "BESMELE" ile başlayan çok mübarek bir yemin ettirdi. Ömrünün son yılları hariç namaz kıldı. İbadet etti. Ömrünün sonuna kadar otuç tuttu. Ramazan aylarında hatim indirdi ve asla Ramazan ve Bayramlarda ağzına içki koymadı.

(Bak: Seni Anlasaydık Bu Hale Gelmezdik, İbrahim CANDAN-Akasya yayınları-2005)

Ancak O, İslâmın üç değişmez emri olan "CUMHURİYET, DEMOKRASİ ve LÂİKLİK" emrine iman etmişti. Üçünü de yaşadığı sürece dosdoğru uyguladı.

Mevlâna Celâleddin-i Rumi, Hacı Bektaş-ı Veli, Yânus Emre ve Hacı Bayram-ı Veli Hazretlerine çok büyük saygısı vardı. Tekke ve zaviyeleri sırf dejenere oldukları için; Günü gelince yeniden açmak kavli ile kapattırdı.

NETİCE:

O, Resulullah Efendimiz ve Hazreti Ali Efendimize, Ehli Beyt' e ve Âli Beyt' e çok saygılı ve sevgili idi. SON VASİYETİNDE "PEYGAMBERİN YOLUNDAN GİDİN ve O' NUN EMİRLERİNE DOSDOĞRU UYUN" demiştir.